Bút lông & Bút đánh dấu

5 loại bút hay bị gọi chung một tên

Ở nhiều văn phòng, ai cũng gọi chung là "bút lông" hoặc "bút đánh dấu", nhưng thực ra đây là năm nhóm khác nhau, mỗi nhóm một nhiệm vụ riêng:

• Bút lông bảng — mực xoá được, chỉ dùng cho bảng trắng (whiteboard).
• Bút lông dầu — mực bám vĩnh viễn, dùng đánh dấu thùng hàng, ống nhựa, kim loại, gỗ.
• Bút dạ quang (bút nhớ dòng, highlighter) — tô sáng chữ trên giấy, không dùng để viết.
• Bút lông kim — đầu sợi nhỏ như kim, viết chữ mảnh trên giấy, gần với bút gel hơn là bút "lông".
• Bút sơn (paint marker) — mực đặc như sơn, phủ dày trên bề mặt tối màu hoặc sần sùi, dùng nhiều trong thi công/trang trí hơn là việc bàn giấy hằng ngày.

Bốn loại đầu là nhóm bạn sẽ gặp thường xuyên nhất trong hoạt động văn phòng và kho vận. Chỗ tốn tiền nhất là nhầm giữa hai loại đầu tiên: bút lông bảng và bút lông dầu — vỏ ngoài gần như giống hệt nhau, chỉ khác dòng chữ nhỏ in trên thân.

Bút lông bảng và bút lông dầu — nhìn thế nào để biết ngay?

Cách chắc nhất là đọc tên trên thân bút trước khi mở nắp. Bút lông bảng dùng mực gốc nước — như dòng WB-03/WB100 của Thiên Long, mực gốc nước, ngòi sợi polyester 2,5mm, lau bằng khăn khô là sạch, không để lại vệt kể cả khi chữ đã viết lâu trên bảng. Bút lông dầu thì ngược lại, mực bám chặt và không xoá được bằng nước — dòng Artline EK100 mực khô rất nhanh, không lem nhoè, đúng kiểu bút dùng để đánh dấu lâu dài trên thùng carton hay vật tư kho, không phải để viết bảng.

Nếu văn phòng bạn dùng cả hai loại, cách đơn giản để mọi người khỏi lẫn là để riêng khu vực — bút lông bảng ở kệ gần phòng họp, bút lông dầu ở khu đóng gói/kho.

Đầu ngòi và độ rộng nét ảnh hưởng gì tới việc dùng

Cùng một loại bút, đầu ngòi khác nhau thì cách dùng thực tế cũng khác hẳn:

• Ngòi nhỏ, nét mảnh (khoảng 0,5–1,5mm) — như bút lông bảng nhỏ WB02 ngòi 1,5mm, hay bút lông kim Eye Micro UB-150 ngòi 0,5mm. Phù hợp viết chữ, số liệu chi tiết, ghi chú trong bảng biểu.
• Ngòi vừa, khoảng 2–2,5mm — điển hình là bút lông bảng dòng sợi polyester WB-03/WB100 (2,5mm). Cân bằng giữa nét rõ và tiết kiệm mực, dùng tốt cho cả viết chữ lẫn gạch chân trên bảng.
• Ngòi lớn, đầu vát (7,5–12mm như Artline EK100) — cho nét đậm, nhìn được từ xa. Đây là loại bạn cần khi ghi mã lô, số thùng lên kiện hàng lớn, chứ không phải để viết chữ nhỏ.
• Đầu dẹt, bản rộng (bút dạ quang) — quét được diện rộng trong một lần tô; một số dòng có 2 đầu (đầu tô rộng và đầu gạch chân mảnh) để vừa quét vừa gạch chân trong cùng một cây.

Ngòi nhỏ dùng lâu ít bị toè hơn ngòi lớn, nhưng đổi lại tô diện rộng sẽ chậm hơn — chọn theo việc bạn làm thường xuyên nhất, không phải theo cây bút trông "xịn" hơn.

Mực gốc dầu và mực gốc nước — khác nhau ở đâu

Đây mới là gốc rễ của việc bút xoá được hay không, không phải do đầu ngòi to hay nhỏ. Mực gốc nước (dùng trong bút lông bảng và bút dạ quang) không bám chết vào bề mặt nhẵn như bảng trắng, nên lau khô là sạch. Mực gốc dầu (bút lông dầu) dùng dung môi giúp mực bám chặt và khô nhanh trên cả bề mặt không thấm nước — đúng thứ cần khi đánh dấu lên nhựa, kim loại, thùng carton ngoài trời, nhưng cũng vì bám chặt như vậy nên viết nhầm lên bảng trắng là phải dùng dung môi chuyên dụng mới xoá được, khăn ẩm thông thường không ăn thua.

Mẹo nhỏ từ Tíc Tắc: nếu chẳng may viết nhầm bút lông dầu lên bảng trắng, thử tô đè bằng một cây bút lông bảng lên đúng vết đó rồi lau ngay khi mực bút lông bảng còn ướt — dung môi trong mực mới có thể hoà tan phần mực dầu cũ. Cách này không phải lúc nào cũng sạch hết, nhưng đỡ hơn nhiều so với lau khan.

Bảng đối chiếu nhanh: loại bút nào viết lên đâu, xoá được không

Số đo ngòi trong bảng trên lấy từ thông số các dòng bút Tíc Tắc đang có: WB02 (ngòi 1,5mm), WB-03/WB100 (ngòi sợi polyester 2,5mm), Artline EK100 (ngòi 7,5–12mm), Eye Micro UB-150 (ngòi 0,5mm và bản ngòi lớn 1,0mm).

Mua bao nhiêu là đủ — phòng họp và kho

Phòng họp: bút lông bảng thường bán theo hộp đủ 3 màu xanh, đỏ, đen (dòng WB-03/WB100 đóng hộp 10 cây mỗi màu) — nhiều văn phòng phân vai theo màu, ví dụ đỏ cho việc gấp, đen cho nội dung chính, nên mua đủ cả ba màu ngay từ đầu sẽ tiện hơn mua bổ sung sau. Một phòng họp dùng thường xuyên nên có ít nhất một cây mỗi màu sẵn ở khay bảng, và giữ thêm một hộp dự phòng trong tủ văn phòng phẩm — bút lông bảng khô mực khá nhanh nếu đậy nắp không kín, sẽ bất tiện nếu hết đúng lúc đang họp.

Kho / đóng gói: bút lông dầu lớn như Artline EK100 đóng hộp 6 cây đủ 4 màu (đen, xanh dương, xanh lá, đỏ) — hợp để mỗi màu gắn với một loại hàng hoặc trạng thái lô hàng, ví dụ đỏ cho hàng gấp, đen cho ghi mã thường. Vì bút lông dầu dùng để đánh dấu lâu dài ở khu đóng gói hoặc kho không máy lạnh, tần suất hao mực thường nhanh hơn bút lông bảng dùng trong phòng máy lạnh — nên đặt theo lô thay vì mua lẻ từng cây, đỡ phải đặt lại giữa đợt đóng hàng.

Bút dạ quang và bút lông kim tiêu hao chậm hơn hai loại trên vì dùng cho việc bàn giấy, nhưng lại dễ thất lạc — rơi, cho mượn không đòi lại. Nhiều văn phòng chọn mua theo hộp một màu (Uniball UB200 chẳng hạn, đóng 12 cây mỗi hộp) để mỗi người trong phòng có một cây riêng, đỡ cảnh cả phòng dùng chung một cây rồi đợi nhau.

Mẹo nhỏ từ Tíc Tắc

Một mẹo hay bị bỏ qua: luôn đặt bút lông (cả bảng lẫn dầu) nằm ngang khi không dùng, không dựng đứng như bút bi. Để đứng lâu ngày, mực dồn xuống đầu ngòi không đều, lần viết sau phải tô đi tô lại vài chữ đầu mới ra mực — mất thời gian hơn nhiều so với chỉ việc đặt nằm ngang trên khay. Với các dòng có thể bơm thêm mực như WB02 hay WB-03/WB100, giữ lại vỏ bút cũ và chỉ thay ruột mực cũng là cách tiết kiệm cho những phòng dùng bút lông bảng đều đặn mỗi tuần. Với bút dạ quang, bạn nên đánh dấu bằng đường ngắt quãng thay vì tô kín cả dòng — vừa tiết kiệm mực, vừa đỡ làm mờ chữ gốc khi photo hoặc scan lại tài liệu.

Bạn cần chốt danh sách bút lông, bút đánh dấu cho phòng họp hay bộ phận kho, cứ gửi Tíc Tắc số lượng và loại cần dùng, mình gửi báo giá theo đúng nhu cầu của bạn. Nếu bạn cần thêm bút bi, bút gel để ký tên chính thức — khác bút lông kim dùng ghi chú nhanh — xem thêm bút bi, bút gel, bút ký. Cần sửa lỗi trên giấy viết tay thông thường thì có bút chì và dụng cụ tẩy xoá. Phòng họp dùng bảng trắng thường xuyên còn cần thêm khăn lau, kẹp bảng, xem ở dụng cụ văn phòng. Khi đánh dấu thùng hàng ở khu vực kho, nhiều nơi kết hợp bút lông dầu với tem nhãn dán sẵn để tra cứu nhanh hơn, tham khảo thêm giấy bổ trợ và tem nhãn. Muốn nhận báo giá nhanh cho cả danh sách văn phòng phẩm, gửi yêu cầu tại trang báo giá.

Thiên Long và M&G là hai tên hay gặp ở nhóm bút. Bài Top 10 thương hiệu văn phòng phẩm tại Việt Nam xếp các hãng theo nhóm hàng mỗi hãng làm mạnh.